Manuputty.com
Home
Over mij!
Mijn familie
Mijn Hobby's
Mijn reis naar Indonesië
Mijn reis naar China
Foto's
Photogallery
Home
Mijn reis naar Indonesië

In dit verslag, tijdens de reis geschreven als een soort dagboek verhaal ik alleen maar over mijn tijd in Biak en Jayapura (Hollandia). Met dank aan Bert Kafiar (Biak) en Eesje Renda (Jayapura)

29/6

Ik ben nu in het vliegtuig van de maatschappij Airefata richting Biak. Samen met Munir een ticket geregeld voor Jayapura.

Ik heb al een tijdje niets geschreven en ben dus al een tijdje achter met mijn dagboek. Er is zoveel gebeurd de laatste dagen, dat ik er niet toe ben gekomen. Bovendien heb ik erg veel last van mijn schouder/nek en mijn rechterarm. Het lijkt wel een tennisarm, dus ik ga ervan uit dat het een ontsteking is.

Sinds 27/6 niets meer geschreven. Ik was die dag natuurlijk jarig en Ma en ik zijn met Steffie naar de graven van de familie geweest, ook die van Obeh, de moeder van tante Dika. Het is daar een chaos. Dat zie je wel op de foto’s. Alles kriskras door elkaar, een warung op de graven!

Daarna werd er thuis voor mij gezongen. Nontje had taart meegenomen met een kaars 56.

Foto van mij is mislukt, maar misschien is de foto van Nana wel gelukt! ’s Middags geslapen en toen kwam Munir, de protégé van Franky, mijn neef. Hij gaat naar Makassar de 28ste. Of ik direct mee wilde gaan. Natuurlijk. Meteen alles geregeld, ticket naar M.  En een schema opgesteld voor Biak en Jayapura. Geld gehaald, ticket betaald, snel een email naar Eesje Renda gestuurd en Lambert Kafiar in Biak gebeld. Aangegeven, dat ik er aaan kom. Hij zou mij ophalen.

De volgende dag naar Makassar gevlogen, een uur en 15 minuten. Met Munir naar het hotel gereden en ingecheckt. Een fantastisch hotel. Franky heeft het goed voor elkaar. Direct naar het reisbureau gereden om de reis te boeken voor Biak en Jayapura. Dat is gelukt! 2 dagen Biak en 5 dagen Jayapura. Daarna met Franky en Munir op het terras gezeten en een prachtig uitzicht over de zee. Om acht uur hebben we in een heerlijk restaurant gegeten. Vis en garnalen. Zelf uitgezocht en laten grillen. Daarna even naar de kazerne waar enkele studenten twee weken worden gedrild. Ik vertel er later wel meer over.

Ik ga nu landen in Biak.

Biak Hoofdstraat

Het was een voorspoedige reis, maar het is erg bewolkt. Je ziet bijna niets. Ik probeer wel iets uit het vliegtuig te filmen maar of dat lukt? Ik zit aan de verkeerde kant van het vliegtuig, dus zoveel kan ik niet zien. Ons oude huis en de kust kon ik niet vanuit de lucht fotograferen en filmen.

Ons oude huis in de Bernardlaan

Mijn batterij is ook bijna leeg!

Bert stond mij al op te wachten. Ik herkende het gebouw wel, maar er is toch het nodige veranderd. Ik was blij, dat ik werd opgehaald, want ik weet natuurlijk niets en mijn Indonesisch is abominabel. Het is nog slechter dan de vorige reis. Ik moet constant naar woorden zoeken. Ik had geluk, dat Bert op mij heeft gewacht. Ik stond niet op de passagierslijst onder Manuputty maar onder Mister John. Lekker was dat. Gelukkkig riep ik zijn naam en kwam hij naar voren. Hij is echt een grote steun voor mij. Eerst een hotel geboekt voor twee nachten. Het hotel is van een Nederlandse eigenares, een zekere mev. Engels getrouwd met een Ambonees. Toen een auto geregeld met chauffeur. Gewoon een taxibusje voor de hele dag. Hij wilde eerst 40.000 INR per uur, maar dat werd 30.000, toen we zeiden dat we minimaal 8 uur namen. Morgen neem ik hem ook. De kamer kost 220.000 INR per nacht. Met AC. Pus ontbijt. Ongeveer € 18,-

Toen zijn we eerst naar de oom (Bala Lawoasal, broer van Paula Habibuw) van Tim Habibuw, Rita Jane en Sidney gegaan. Dat was een heel gedoe. Toen ik daar aan kwam, was hij naar het ziekenhuis. Zijn vrouw is ernstig ziek, mogelijk kanker. Hij ging proberen zijn vrouw naar Jayapura over te brengen. Wij naar het ziekenhuis, maar daar vertelden ze, dat hij net met de ambulance naar het vliegveld was gegaan. Wij erachteraan. Bij het vliegveld aangekomen zagen we ambulance nog staan en gelukkig stond hij daar ook omringd door familie. Zo heb ik het geld kunnen overhandigen, 600.000,- INR. Hij was er blij mee. Ik denk dat het geld goed van pas komt. Dank aan de gevers!

Weer langs het oude huis gereden en de oude school gereden.

Bernardlaan vanaf de school

Nog geen foto’s gemaakt, dat komt later wel. Daarna met Lambert sotoh en vis gegeten in een restaurant in de hoofdstraat. Daarna is Bert even gaan rusten en ben ik dit aan het schrijven. Ik ga me zo verfrissen en even rusten. Al die herinneringen maken je moe. Om een uur of 5 gaan we wel weer wat doen.

’s Avonds een ommetje langs de haven gemaakt. Ben ook bij een internetcafé geweest, kosten 9000 INR per uur en heb mijn mails uitgezocht en enkele berichten gestuurd.

Ik ben vroeg gaan slapen, maar dat lukte niet goed.

Om 10 uur kwam de taxi met Ben. Langs de hoofdstraat gereden, langs het voetbalveld richting strand. Bosnik vond ik te ver, dus we zijn wat dichterbij gebleven. Kon Ben ook nog zijn kampong en zijn huis aanwijzen. Maar meestal verblijft hij bij zijn zuster. Een duik genomen en wat foto’s gemaakt. De zee was heerlijk. Ook een mooi uitzicht. Iets verder op is een groter strand.

Europese lagere school Mokmer

Daar staat een hotel, wat al verlaten is. Er komen geen toeristen meer naar Biak. Er wordt teveel gestolen etc. Wat het huis betreft weet ik het nog steeds niet zeker. Er is het nodige aan verbouwd, nou ja bijgebouwd en de bomen in de tuin zijn eruit gehaald. Vragen aan de weduwe van Manuhutu, vier huizen verder leverde ook niet zoveel op. Ook wat dichter bij het huis werden we niet veel wijzer. Ik ben achterom gelopen via de zeekant, maar daar was ook het nodige veranderd. De grotten waren ingestort en vol gegooid met beton. In 1962 was er een duidelijke erfafscheiding. De tuin hield evenop. Een meter of 15 ws dan papuagebied. Je mocht ook géén klappers uit de palmen halen. Voorbij de tuinen van Kieviet (later Philippo) en de Koning zijn er huizen (krotten) aan de zee gebouwd. Bij ons oude huis en die van Paul zijn de tuinen doorgetrokken tot het strand.

We zijn toen gaan eten in Toko 99 in de hoofdstraat, een Chinees. Na het eten via Sorido, vroeger marinehoofdkwartier, waar de barakken uit de Nederlandse tijd nog steeds staan, naar het hotel gereden. Ik word zo gemasseerd. 200.000 INR voor een uur! Chauffeur heb ik niet meer nodig. Totaal 500.000 INR voor twee dagen betaald! Morgen laat ik me door de hotelservice naar het vliegveld brengen. Lekker gebaad en op bed gelegen. De maseuse zal zo komen. Nou en dat was erg lekker. Ik heb nog steeds last van mijn schouder/nek en arm. Het bracht in elk geval verlichting. Ik heb geprobeerd te slapen maar dat lukte niet erg. Om 0.00 uur begon de wedstrijd Argentinie Duitsland en natuurlijk gaan de Duiters door. Daarna geslapen tot een uur of negen. Gebaad, ontbeten en even naar de haven gelopen. Daar de markt en vismarkt bekeken. Even langs het internetcafé gegaan om mijn mails te checken. War-Net dibiak.com  Het hotel waar ik zat heet Hotel Arumbai. Mijn sleutel was zoek, maar dat bleek de schoonmaakster bij zich te hebben. Daarna ingepakt. Toch nog even naar de haven gelopen. Je hebt daar een mooi uitzicht al herken je het niet meer terug. Overal is er gebouwd. Langs en in het water staan nu huisjes op palen. Vroeger was er een soort “boulevard”. Het ziet er niet meer uit!

Ik wilde al uitchecken maar dat was veel te vroeg. Toch maar weer even naar buiten gelopen al is het snikheet. Het had wel even geregend, maar dat bracht geen verkoeling, het werd er alleen maar warmer van. De prijzen zijn laag. Het eten is erg goedkoop. Voor een sotoh een een vis plus twee drankjes betaalde ik 55000 INR. Bij de Chinees twee grote schotels plus twee drankjes 125.000 INR. Voor de masseuze 200.000,- Dat is nog een soortement van duur. Heel gek maar in de restaurants verwachten ze niet direct fooi. Je moet echt aandringen. Dat is in Makassar en Surabaya toch wel anders. Ik had beter niet meer naar buiten kunnen gaan. Ik ben drijfnat van de transpiratie. Heb me toen maar weer gebaad en verschoond. Ik kon op mijn kamer wachten tot ik werd gehaald. Maar op een gegeven moment ben ik maar naar de receptie gelopen en heb me uitgecheckt. De auto was er nog niet en ze vroegen of ik op de motor wilde. Dat wilde ik wel.

Ik heb zoveel indrukken op gedaan, dat het moeilijk is om het goed te verwoorden. Ik ben in een heel andere wereld met andere gewoonten denkwijzen manier van doen. Het gaat hier ook zo ontzettend traag allemaal. Wat je hier in Indonesie wel leert is wachten, wachten, geduld!!!!! Zoals ze bezig zijn op de passar. Ze zijn er al om 5 uur in de ochtend en stapelen dan hun produkten op een zo voordelige manier op. Sommige blijven de hele dag bij hun waar. Het is natuurlijk open en bloot. Sommigen blijven dan ook slapen. Hun waren worden dan door familieleden aangevuld. Wat ook opviel is dat iedereen zo’n beetje in een uniform loopt van het bedrijf of school. Dit is om te laten zien, dat je ergens bijhoort en dat ze iemand zijn, anders hoor je bij de straat. En daar zijn er ook veel van.

Het verschil tussen arm en rijk is erg groot. Ik hoorde net dat een Guru in Surabaya zo’n 2.000.000 IND per maand verdient. Meestal wel met een maaltijd per dag. Nog geen €200,- Er is een kleine elite en ook het middenkader is klein (in elk geval qua salaris). Ook lijkt het of iedereen van de handel leeft. Er zijn zoveel toko’s, restaurantjes, eettentjes, kraampjes, waar overigens bijna alleen maar meisjes werken. In een winkel, die bij ons bemensd wordt door 2 personen staan er zeker 8. En er is er maar één die het afrekenen doet. Veel jongens zie je op straat flaneren. En het wemelt er van de motorfietsen en brommers en scooters, Honda Suzuki Yamaha. Het kan zijn, dat het zo opvalt omdat het vakantie is! Gewone autos zie je in Biak niet veel, wel veel gele taxibusjes, en demos, die voor het plaatselijk vervoer zorgen. Zij rijden af en aan! Ik kan me voorstellen, dat je geen meter loopt in deze hitte. Ik heb ook blauwe taxibusjes gezien, maar die zijn niet uit de kota maar uit de kampong. En dan heb je nog de luxe taxis, allemaal voorzien van AC, maar die zijn relatief duur. Ik ben benieud hoe het in Jayapura is. De rekening van het hotel was 518.000 INR. Ik heb 550.000 betaald!

1/7 Vertrokken uit Biak 15.50.

 

Ik was bijna het verkeerde vliegtuig ingestapt. Ze hadden bij de gate niet goed opgelet en ik eigenlijk ik ook niet. Het Engels wordt zo slecht uitgesproken en mijn Indonesisch is zo susah, dat ik allleen maar let op Jayapura. Maar ik stond in het vliegtuig vanuit Jayapura naar Jakarta.

Het was de zelfde maatschappij. Aleen de ene vlucht ging om 15.40 en de mijne om 15.50. Ik had geen tijd bij me, dus salah. Gelukkig is het een klein vliegveld, dus was het snel geregeld. Ik ben nu op weg naar Jayapura, vliegtijd 50 minuten. We kregen aan boord een soesje met vla en een soort roti kukus met boter en kaas. Erg smakelijk en natuurlijk wat te drinken. Op de heenweg naar Biak, kregen we ook een pakketje in, waarin een tandeborstel + tandpasta, zeep en een handdoek in zat. Dat was voor de transfer passagiers, omdat ze een uur moesten wachten. Konden ze zich verfrissen! Een hele goede sevice van airefata en nog goedkoop ook. Het scheelde bijna een miljoen rupia met Garuda. De plane is dan ook tot op de laatste plaats bezet!

Goed geland in Sentati. Ik herkende de oude toren nog. Ik was er als een van de eersten uit. Met de bus naar de aankomsthal, waar Eesje al stond te wachten. Ik herkende haar meteen. Ze was met haar schoonzoon en jongste dochter (13). Zelf is ze 53. (Even de deur open doen voor de was,108.000 INR). Jammer dat het al donker was, zo kon ik het niet goed volgen al herkende ik wel veel. De weg van Sentani naar Hollandia haven heb ik erg veel gereden met de bus. Maar er is veel veranderd, langs de hele weg is het nu volgebouwd. Je hebt dus Sentani, boven Ifar, daarna Waena, Abepura, Kota Radja, Engkop, daarna de weg rechts naar Hamadi, links naar Jayapura (Hollandia Haven). Waar Oompie vroeger woonde is een rotonde. Zijn huis staat er niet meer. We zijn eerst naar het hotel gereden, ingecheckt en daarna een toertje gemaakt naar dok 5. Langs de oude school, met daar beneden nu het voetbalstadion, langs de kathedraal, ons oude huis, wat er niet meer staat. Wel de huizen van Kraaijenbrink, Koolen, Buijs, de peetouders van Jack, en de overbuurman, wiens dochter ik een keer gezien heb op de pasar malam (naam vergeten). De kathedraal is ook veranderd, groter geworden en aan de rechterkant kan je er niet meer langs. Volgebouwd onder andere met een kleuterschool. De oude hervormde school richting Hemelpoort staat er ook nog steeds. Ik ga nog wel een wandeling maken. We zijn dus richting Hemelpoort gereden, waar we boven enkele foto’s hebben gemaakt. Langs het gouverneurshuis. Het staat er goed bij en er is bijgebouwd. De gouverneur woont er nog steeds. Via de bovenkant richting haven gereden. Langs deze weg is het ook volgebouwd. De kali zie je niet meer door alle huizen. Pa’s oude kantoor is weg. De kantoren zijn gesloopt en de weg is verplaatst naar voren. Daar achter zijn er nieuwe kantoren gebouwd. Ook langs het ziekenhuis gereden dok II. In dit ziekenhuis zijn Helene, Jack en Josje geboren. Ik moet er nog langs. Ook Base G is nog niet in het programma opgenomen. We hebben vis en udang gegeten in een tentje vlak mijn Hotel. Eigenlijk moet ik nog veel zien! ’s Avonds heb ik in een ander hotel (Yasmin) een biertje genomen en naar de wedstrijd Engeland Portugal gekeken. Kennis gemaakt met Thea (de zangeres en waarschijnlijk “hotelhoer” en de barman Angus. Ook met de meisjes achter de bar wiens namen ik niet meer weet.

2/7 eerst ontbeten, maar dat smaakte niet (brood), de koffie was ook niet te drinken. Daarna met de zwager van Eesje naar de kerk geweest (Christus Raya Kathedraal). Kennis gemaakt met een oude pastoor, pater Franz. Even een babbeltje met hem gemaakt. Daarna naar Hemelpoort gereden (nu Nirwana geheten), en uitgebreid gefilmd en gefotografeerd. Toen Eesje opgehaald. We hebben de route via Hamadi genomen. Dat is helemaal nieuw. De gevaarlijk bocht in de richting van Engtrop is nu een driesprong geworden. Ze hebben de moerassen volledig drooggelegd. Bij Eesje middageten genuttigd. Ik heb besloten naar het hotel te gaan, waar ik gisteren een biertje heb genomen, hotel Yasmin dus. Iets duurder maar wel beter en leuker. De staf spreek in elk geval Engels. De kamer is 350.000 IDR, terwijl de andere kamer 200.000 kost. We zijn naar Poly Mac gereden. Daar heb je een prachtig uitzicht over de haven. Uitgebreid foto’s en video gemaakt! Daarna via Abepura en Motorpoel naar Ifar gereden. Bij MacArhur Hill een prachtig uitzicht over Sentani en het Sentani meer. Sentani is tegenwoordig de hoofdstad. Er wordt veel gebouwd en het is natuurlijk dicht bij het vliegveld. Daarna zijn we naar het hotel gereden. Ik heb me heerlijk kunnen douchen. Er was warm water. En daarna heb ik sateh lontong (15 satehs voor 11.000 INR.) buiten gehaald en op mijn hotelkamer gegeten.Vanaf 21.00 uur aan de bar gezeten een beetje gekletst, een biertje gedronken Ik heb mezelf laten overhalen een liedje te zingen (quando quando en Stand by me) en ben om 23.00 uur gaan slapen. Er is een toetsenist, die van alles speelt, een soort karaoke. Ze noemen het ook zo. Er zijn veel tekstboeken. Als het morgen een beetje mooi weer is gaan we naar het strand base G.

3/7 Lekker geslapen, al heb ik ontzettend veel last van mijn schouder en arm. Of er voortdurend een juk op mijn nek ligt. Ik denk dat ik een zenuwontsteking heb. Kan ook slecht mijn arm optillen. Ben vroeg opgestaan 6.45. Om 7 uur was ik al aan het ontbijt, nasi goreng miet ei en kip. Daarna anderhalf uur in het internetcafé gezeten (bij het postkantoor) en heb mijn mail gecontroleerd en wat mails verstuurd. Het kabinet is exit. Het is droog, maar niet echt mooi weer. Het is wel weer warm. We zullen wel zien of we gaan zwemmen. Ik moet ook nog wat foto’s maken. Oude busstation, Helen’s oude crèche, mijn oude huis, oude school, base G, Oranjelaan etc. ben gisteren nog naar het eind van de Oranjelaan gelopen en heb nog de oude Martens limonadefabriek gezien.  Een van de kinderen Martens heeft bij mij in de klas gezeten. Ze zitten nu in Australië. Ik had natuurlijk even door moeten lopen naar het Hercules gebouw, maar ik was moe.

Eesje zou later komen, omdat ze nog wat voor het weeshuis moet doen, maar ze kwam al om elf uur. We zijn naar het ziekenhuis in dok II gereden en hebben daar wat opnames gemaakt. Het was daarbuiten bij het ziekenhuis erg vies. Geen reclame voor een ziekenhuis. Daarna de school opgezocht. Het is nog steeds een katholieke basisschool (Christus Raya). Ook het voetbalveld dok V gezien en weer langs mijn oude huis wat er niet meer staat gereden. Daarna richting base G. Het was toch nog mooi weer geworden en we zijn ook langs pa’s oude politieschool gereden. Natuurlijk moest ik een duik nemen in de grote stille oceaan. De foto’s zijn mislukt, maar er zijn wel wat video-opnames. Daarna lekker vis gegeten. Nu ik toch hier ben moet ik daarvan genieten. De vis is natuurlijk kakelvers. We zijn daarna op zoek gegaan naar de familie Yap, oude vriend van mijn ouders. Van hem had mijn moeder nog zijn adres. Hij woont op Witte Olifant (Gaya Putih), al van 1958.

(wordt vervolgd)

Na wat gezoek vonden we het adres. Op een gegeven moment zag ik een wat oudere man die naar ons stond te kijken. Ik denk, ik vraag even of hij de heer Yap kent. Tot mijn stomme verbazing vroeg hij aan mij, nadat hij mij even aandachtig had aangekeken: “Ben jij John?” Manuputty?? Ik kreeg er kippenvel van. Hij herkende mij na 44 jaar. Hij noemde ook meteen da namen van Helene en Jack. Enfin, we hadden hem gevonden. Allerlei namen passeerden de revue. Allemaal voetballers natuurlijk.

Voor Eesje was het ook erg leuk. De vrouw van Yap bleek haar lerares van de lagere school geweest te zijn. Ze hadden elkaar sindsdien niet meer ontmoet. Zo zijn we er wel drie uur gebleven. Ik heb sago meegekregen.

Naar het hotel terug, waar ik wachtte op de masseuse. Er was een misverstand met de receptie. Ze dachten dat ik ’s avonds de massage wilde hebben, mar ik wilde het direct. Een half uur later kwam ze. Heerlijk een uur massage. Ze had me wel goed te pakken. Later ben ik naar de bar gegaan Maar ik had toch veel last van mijn arm, nek en schouders. Ik denk, dat het een ontsteking is, mopgelijk RSI, want ik heb constant tintelende vingers in mijn rechterhand. Ik moet echt naar de dokter als ik terug ben. Ook nog even langs de bank gegaan en geld getrokken: 1.500.000 met mijn visa en 1.200.000 met mijn fortisbankkaart. Ik moet morgen de auto afrekenen.

 

4/7

Beroerd opgestaan. Niet echt goed geslapen. Om half negen naar het ontbijt. Het wachte is op Eesje. We hebben gisteren Marijke Werimon an de lijn gehad. We hebben voor vandaag afgesproken om een uur of twaalf. We zijn eerst langs Berg en Dal gereden en het voetbalveld gefotografeerd en toen zijn we even gaan zoeken naar het oude huis van Oom Boetje en tante Mien Laisina. We waren daar wel in de straat, maar of dit nog het huis was waar ze woonden is niet met stelligheid te zeggen. Het was nog het enige huis uit de Nederlandse tijd. Overigens ben ik wel tevreden over de service en de voorzieningen van Hotel Yasmin. Eesje is er!

Marijke Werimon, vrienden van Simon en Marry Senkery, woont in Waena, net voorbij motorpool. Vroeger heb ik daar wel eens in de kali gezwommen toen ik bij de Trouwerbachs logeerde. We moesten daar de kali oversteken wat een hachelijke onderneming was. Gelukkig had het niet geregend, anders kan je daar alleen lopend oversteken. Marijke woont daar mooi, alleen als het regent kan ze dus niet met de auto oversteken. Er zijn plannen om daar een brug te bouwen. Gezellig met elkaar gesproken, over vroeger en nu.

Daarna zijn we gaan eten in een restaurant aan het Sentanimeer. We eten weer Ikan Mujair goreng. Het restaurant heet Youglia. Toevallig was daar een kennis van Eesje en tot onze grote verbazing had hij alles al voor ons afgerekend. Ik hoefde niets meer te betalen. Aardige lui, die papuas.

Daarna zijn we nar Ski-line gereden en film en foto’s gemaakt. Ik heb nu eindelijk door hoe de baai nu in elkaar steekt. Er is een prqchtig uitzicht over de Humbold baai. Ik weet niet hoe het nu heet. Eesje wees mij het dorp aan waar haar vader vandaan komt.

Ik zit nu weer aan een biertje het is 16.00 uur. In de bar worden voorbereidingen getroffen voor de wedstrijd Duitsland – Italië. Ik kan dan gaan kijken om <metricconverterw:stonproductid4.00 in>4.00 in de ochtend en dan uitchecken. De auto kostte 1.500.000 IDR. Ik denk het hotel ook zoiets.

 

7/7

Al een tijd niet geschreven. Ik heb zo ontzettend last van mijn arm. Ik kan mijn eigen handschrift bijna niet lezen. Het worden dan ook maar korte verhaaltjes. Op 5/7 dus naar de wedstrijd gekeken. Ik was voor de Italianen. Leuk om naar de mensen te kijken. Het was vol en er waren lekkere hapjes. De mensen leven ontzettend mee. De verdeling bij de toescouwers was fifty fifty. Daarna naar Sentani. Mijn reis naar Hollandia is ten einde. Via een kennis van Eesje waren alle formaliteiten zo geregeld. Ik hoefde niets te doen. De vlucht was goed op tijd en na een korte stop in Biak ben ik weer veilig in Makkassar geland.